فيروز ميرزا بن عباس ميرزا فرمانفرما
مقدمه 16
نامه هاى حكومتى فيروز ميرزا فرمانفرما ( فارسى )
كشور بشمار مىرفت ، ضرورت بناى استحكامات دفاعى در اين مناطق كاملا محسوس بود . فيروز ميرزا اين مهم را جزء برنامههاى خود قرار داد . يكى از نامههاى مرحوم ميرزا تقى خان اميركبير به ناصر الدين شاه درباره همين موضوع است . در اين نامه آمده : « . . . نقشه بوشهر را نواب نصرت الدوله به حضور مرحمت ظهور همايون آورده است . حالا به جهت قلعه و برج كه در بوشهر ساخته مىشود ، ديدن آن نقشه لازم است . جسارت كرده ، مستدعى است مقرر فرمايند كه نقشه بوشهر را نزد فدوى بياورند كه تا حاجى قوام حضور دارد قرار اين امر با حضور او داده شود . » « 1 » مرحوم اميركبير در نامه ديگرى به ناصر الدين شاه در باب ايجاد نظم و امنيت در بوشهر و تقدير از اقدامات فيروز ميرزا چنين مىنويسد : « . . . در باب بندر بوشهر اظهار مسرتى فرموده بودند ، اميدوارم از فضل خدا فتوحات مسرتهاى كلى بر خاطر همايون حاصل شود . . . در خصوص التفات به نصرت الدوله فرمايش فرموده بودند ، بسيار به موقع است ، ساعتى پيش از اين به آقا محمد حسن اظهار شد كه به خاكپاى مبارك معروض دارد و تشخيص التفات را هم عرض كرده بودم كه اگر صلاح دانيد آن طور حكم فرمايند . » « 2 » در سال 1267 ق تعدادى از اهالى لارستان فارس طغيان نموده و در قلعه « بهده » « 3 » متحصن شدند . علت اين طغيان را اعتماد السلطنه بواسطه وجود قلاع مستحكمه و جبال شامخه دانسته ولى خورموجى آن را به واسطه سوء سلوك ميرزا نعيم نورى كه از جانب فيروز ميرزا حاكم لارستان بود ذكر كرده است . « 4 » به هر روى به دستور فيروز ميرزا فوج سيلاخورى مامور تخريب قلعه و تاديب متحصنين شده و خدمت مزبور را به نحو خواسته شده انجام دادند . در ماه رجب اين سال ناصر الدين شاه به عزم مسافرت به اصفهان از دار الخلافه خارج شد .
--> ( 1 ) . ر . ك . نامههاى اميركبير به انضمام رساله نوادر الامير ، تصحيح و تدوين سيد على آل داود ( تهران ، انتشارات نشر تاريخ ايران ، ج 1 ، 1371 ) ص 80 . ( 2 ) . همان ، ص 176 . ( 3 ) . به نوشته اعتماد السلطنه دور اين قلعه چهار هزار ذرع و در سر كوهى كه هشتصد ذرع ارتفاع داشت واقع بود . ر . ك . اعتماد السلطنه ، مراة البلدان ، ج 2 ، ص 1053 . ( 4 ) . ر . ك . اعتماد السلطنه ، مراة البلدان ، ج 2 ، ص 1053 ، نيز ر . ك . محمد جعفر خورموجى ، همان ، ص 96 .